Με φωνάζουν Αλίνα και βαδίζω στα μονοπάτια της γλώσσας – εκεί όπου κάθε λέξη, κάθε φωνή, κάθε ιστορία μπορεί να βλαστήσει απρόσμενα, όπως ένα ρίζωμα που ξεδιπλώνεται σε όλα τα σημεία ταυτόχρονα. Είμαι απόφοιτη του ΔΠΜΣ «Ανάλυση και Διδασκαλία Πρώτης και Δεύτερης/Ξένης Γλώσσας». Η διπλωματική μου εργασία με τίτλο «Ριζωματική προσέγγιση της γλωσσικής αλληλεπίδρασης σε δομές της τυπικής εκπαίδευσης» φώτισε, για μια στιγμή, τη μαθησιακή πορεία δίγλωσσων μαθητών και μαθητριών με προσφυγικό ή μεταναστευτικό υπόβαθρο.
Παρατηρώντας την καθημερινότητά τους, κατάλαβα τι σημαίνει να μαθαίνεις μαζί με τους άλλους – όχι απέναντί τους. Να ακούς γλώσσες που δεν καταλαβαίνεις και παρ’ όλα αυτά να νιώθεις ότι κατανοείς. Να βλέπεις τον κόσμο μέσα από τα μάτια παιδιών που κουβαλούν πολλαπλές πατρίδες, διαδρομές και ιστορίες. Και εκεί, ανάμεσα στις σιωπές και στις λέξεις, γεννιέται μια νέα παιδαγωγική: αυτή που ενώνει αντί να χωρίζει.
Μιλάω ελληνικά και αραβικά, αλλά κυρίως προσπαθώ να ακούω πέρα από τις λέξεις. Δεν βλέπω πατρίδες και σύνορα, ούτε χρώματα ή διαχωρισμούς. Βλέπω κοινότητες νοήματος που φυτρώνουν εκεί που τις αφήνουμε να ανθίσουν. Η γλώσσα δεν είναι εργαλείο – είναι χώμα, είναι ρίζα, είναι κίνηση. Δεν μας περιορίζει· μας συνδέει.
Στο δικό μου βλέμμα, κάθε άτομο είναι ένα σημείο σύνδεσης. Όχι μονάδα, αλλά κόμβος μέσα σ’ ένα δίκτυο δυνατοτήτων. Θέλω η γλώσσα να είναι η αφορμή για να συναντηθούμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς: κάτι πιο ιδανικό, πιο μαγικό. Όχι να κατακτήσουμε τη γλώσσα, αλλά να την αφήσουμε να μας διαπεράσει – όπως το ρίζωμα που δεν ζητά κατεύθυνση, αλλά διασχίζει, συνδέει, ανατρέπει.
Αυτό είναι το δικό μου παιδαγωγικό όραμα: η γλώσσα ως κοινός τόπος, ως πράξη αντίστασης και συνύπαρξης.
Αλίνα Καλογρίδη
